Waarom eet mijn hond gras? En wanneer je wél iets doet

Zondagochtend, zeven uur, het veldje achter de school. Je hond duikt met zijn kop in het lange gras, en in plaats van te snuffelen scheurt hij een pluk los en slikt hij die in. Haastig, alsof iemand hem kan afpakken. Je roept, hij kwispelt. En dan staat jij daar met de vraag die op elk hondenveld wel eens gesteld wordt: is dit erg?

Het korte antwoord: meestal niet. Jouw hond eet gras omdat dat gewoon hondengedrag is, en dat is geen mondvol troost maar een uitkomst van onderzoek. In 2008 deden Amerikaanse onderzoekers twee enquêtes naar planten eten bij honden (Sueda, Hart en Cliff, Applied Animal Behaviour Science). Bij 47 eigenaren van gezonde honden die dagelijks tussen planten kwamen, zei 79% dat hun hond gras of andere planten at. Daarna volgde via het internet een grote enquête, alleen onder eigenaren van plantenetende honden: van de 3340 teruggekomen vragenlijsten waren er 1571 bruikbaar.

Bijna alle honden met planten in de buurt eten ook echt planten

Van die 1571 honden at 68% planten op dagelijkse of wekelijkse basis, de rest maandelijks of nog minder. Gras was het favoriete gewas: bij 79% van de honden stond het bovenaan. Eerlijkheidshalve hoort erbij dat de internetgroep al geselecteerd was op plantenetende honden. Die 68% zegt dus iets over hoe vaak plantenetende honden eten, niet over álle honden. Maar zelfs in de kliniekgroep van gewone, gezonde honden at bijna vier van de vijf honden planten. Dit is geen ondeugd van een paar brokkenmakers, dit is het gedrag zelf. De conclusie van de onderzoekers: planten eten is normaal gedrag van huishonden.

Opvallend bij jonge honden: zij aten vaker planten, pakten vaker ook andere planten dan gras, zagen er vóór het eten minder vaak ziek uit en braakten erna minder vaak. Een pup die alles in het groen plukt, laat gedrag zien dat bij zijn leeftijd hoort.

Eet mijn hond gras omdat hij misselijk is?

Wie denkt: mijn hond eet gras om te braken, denkt de bekendste verklaring. Het onderzoek zet er vraagtekens bij. Als gras eten vooral een truc zou zijn om te kunnen braken, dan verwacht je dat de meeste honden ziek zijn vóór ze gaan eten en dat de meesten erna braken. In de enquête was dat maar bij een kleine groep zo: slechts 9% leek vóór het planten eten vaak ziek, en slechts 22% braakte er vaak van. Als gras vooral een braakmiddel was, moeten die getallen veel hoger uitvallen.

Hoe zit het dan met de hond die gras eet en daarna braakt? De dierenartsen van VCA Animal Hospitals houden er de vraag kip-en-ei bij: braakt de hond omdat hij gras at, of at hij gras omdat hij al misselijk was? Beide situaties bestaan. Dierenartsenpraktijken zien in de praktijk honden die gras eten als ze misselijk zijn en daarna overgeven (MC Voor Dieren, Dierenziekenhuizen). Maar als vaste verklaring voor alle gras-etende honden klopt hij niet, precies door die 9 en die 22. Niet elke Nederlandse praktijk deelt die lezing overigens: Dierenziekenhuizen schrijft dat gras eten “meestal op een maag (en/of darm) probleem” wijst. Dat past bij de honden die zij in de spreekkamer zien, want daar komt een hond pas als er iets mis lijkt. De enquête ging juist over gewone honden thuis. Beide kunnen tegelijk waar zijn.

Vier verklaringen, en geen enkele is bewezen

Er bestaan meer theorieën dan bewijs. Dit is wat er is voorgesteld, en wat de bronnen erbij zeggen:

• Braken opwekken. De cijfers spreken dit als hoofdreden tegen: 9% ziek vooraf, 22% braken erna (Sueda e.a.).
• Te weinig vezels. VCA noemt gras een bron van ruwvezel, en ziet vezels helpen bij de spijsvertering. Er is één hond beschreven die na zeven jaar dagelijks gras eten en braken binnen drie dagen stopte op voer met meer vezels, en dertien maanden klachtenvrij bleef (Kang e.a. 2007, PubMed). Eén hond bewijst niets op schaal, maar het houdt de theorie in leven.
• Instinct. Wilde hondachtigen eten hun prooi op met alles erin, de maaginhoud incluis. Uit ontlasting van wolven is gras teruggevonden in 11 tot 47% van de monsters (VCA). Dezelfde brede mond zit nog in onze honden: wat een hond in het bos en op het veld pakt, hoort bij hetzelfde gedrag. Op onze gidsen over paddenstoelen voor honden lees je wat hij daar dan allemaal tegenkomt.
• Verveling, nieuwsgierigheid en spanning. VCA ziet gras eten toenemen als honden vaker alleen zijn, en noemt puzzelspeelgoed en meer wandelingen als tegenwicht. Dierenartsen zien vooral jonge honden sprietjes plukken zonder ze door te slikken: dat is spel, geen maag (Dierenziekenhuizen).

Een zakje kruiden is geen antwoord op gras eten

Ons standpunt: gras eten is gedrag, geen ziekte. Wegtrainen is niet nodig als er verder niets speelt. Wil je het toch minder, dan raadt VCA afleiden en belonen aan in plaats van verbieden. Als je iets wilt aanpakken, pak dan de randen aan: veilig gras, vaste eetmomenten, parasietenpreventie, en bij echte klachten de dierenarts.

Nu de eerlijke kant van onszelf. Wij verkopen kruidenmixen voor honden, en juist wij moeten zeggen dat voeding, en bij klachten die blijven, onderzoek en behandeling door een dierenarts zwaarder wegen dan welk kruid dan ook. Ook in onze eigen winkel. Wil je er desondanks iets naast zetten voor een gevoelige maag hond, dan is er Fyto-Fit Maag-Darm van CarniVoer, met gember, kamille, melisse, rozenbottel en artisjok. CarniVoer schrijft er zelf hetzelfde bij als hierboven: blijven de klachten of wordt het erger, dan eerst naar de dierenarts. Eén keer gezegd, hier blijft het bij.

Wanneer is gras eten een reden om de dierenarts te bellen?

Niet de hoeveelheid alleen, de combinatie telt. Dierenziekenhuizen.nl zet deze klachten naast vaak gras eten: herhaald eten terugbrengen, braken op een nuchtere maag, diarree, borrelende darmen, buikpijn en afvallen. MC Voor Dieren herkent een buik die niet lekker zit aan smakken, slikken, boeren en winderigheid. Acuut gras eten met braken wijst vaak op acute misselijkheid; gras eten dat blijft terugkomen vraagt om verder onderzoek, zoals lichamelijk onderzoek, bloedonderzoek of ontlastingsonderzoek naar parasieten (Dierenziekenhuizen, MC Voor Dieren).

Bel ook als gras eten samenvalt met andere signalen. Veel drinken, veel plassen en afvallen kunnen wijzen op de nieren; zet dat naast wat je ziet bij nierfalen hond en bel. Blijft je hond misselijk zonder duidelijke reden, dan kan ook de lever meespelen; wat hoge leverwaarden hond betekenen, staat in die gids. En bloed in braaksel of poep, of een hond die stopt met eten, wacht je sowieso niet af.

In één rijtje:

Wat je ziet	Meestal betekent dat	Wat je doet
Plukt sprietjes, kauwt, slikt niet door	Spel- en kauwgedrag, vooral bij jonge honden	Niks nodig, eventueel afleiden met speeltje
Eet af en toe gras, braakt er soms van	Binnen het normale gedrag, 22% van de plantenetende honden braakt er vaak van	Geen actie als hij daarna vrolijk is
Eet dagelijks of wekelijks, verder vrolijk en gezond	Normaal gedrag, 68% van de plantenetende honden doet dit	Ontworming op orde, gras zonder gif laten eten
Plotseling veel meer gras dan anders	Kan op misselijkheid of een maag-darmprobleem wijzen	Dierenarts bellen
Gras eten met braken, diarree, bloed, sloomheid of niet eten	Kan op ziekte wijzen	Dierenarts bellen

Het gevaar zit niet in het gras, maar in wat ermee samengaat

Gras zelf is onschuldig. Vier dingen eromheen zijn dat niet per se:

• Bestrijdingsmiddelen en kunstmest. VCA waarschuwt dat onkruid- en insectenmiddelen op gras giftig kunnen zijn voor je hond. Laat een hond niet eten van een gazon dat net behandeld is, en let op gazons en bermen waar gespoten wordt.
• Parasieten. Met gras uit een veld waar andere honden poepen, pakt je hond soms hun eitjes mee, zoals haakwormen en rondwormen (VCA). Houd de ontworming en preventie op orde, ook voor een hond die alleen in de achtertuin graast.
• Grasaren. In het voorjaar en de zomer werken scherpe zaaddeeltjes met weerhaakjes steeds verder naar binnen, in de tenen, het oor, de neus of het oog. Plotseling mank lopen, hevig niezen, schudden met de kop of een dichtgeknepen oog zijn de signalen; trek zo’n zaadje niet zelf diep in huid, neus of oor, laat de dierenarts hem halen en controleer je hond na elke wandeling door hoog gras (Dierenziekenhuis Rotterdam).
• Verkeerde groene dingen. Niet alles wat in het gras groeit is gras. Sommige kamer- en tuinplanten geven braken en diarree, andere richten schade aan lever, hart of nieren (PetSecure). Paddenstoelen horen in dezelfde categorie; lees de gids over giftige paddenstoelen.

En heel soms raakt een hond verstopt door een bal van gras (MC Voor Dieren).

Vezels, een vast ritme en meer wandelen helpen meer dan afleren

Wat je wél kunt doen, zonder het gedrag te verbieden:

• Kijk één wandeling lang hoe je hond gras eet. Plukken en kauwen zonder doorslikken hoort bij spel. Haastig slokken, met misselijkheid erna, vraagt om oplettendheid, zeker als het vaker gebeurt (Dierenziekenhuizen).
• Geef het eten een vaste plek in de dag. MC Voor Dieren noemt een half uur vóór het uitgaan eten geven als poging om het patroon te doorbreken, en (diepvries)groenten door het voer om de vezels omhoog te helpen (MC Voor Dieren).
• Bespreek meer vezels met je dierenarts als je hond dagelijks gras eet en braakt. De enige gepubliceerde hond die daar duidelijk van opknapte, stopte binnen drie dagen op voer met meer vezels (Kang e.a. 2007).
• Haal beweging en aandacht omhoog. Puzzelspeelgoed, actievere wandelingen en een beloning op het moment dat je hond het gras laat liggen, werken beter dan roepen en verbieden (VCA).
• Houd het gras veilig in plaats van het te verbieden: geen gazon dat net gespoten is, ontworming op orde, en in het grasarenseizoen poten, oren, neus en ogen nakijken na de wandeling (VCA, Dierenziekenhuis Rotterdam).

Moet ik mijn hond gras eten afleren?

Hoeft niet. Gras eten is normaal gedrag. Leer het alleen af als er gevaar in het gras zit, zoals gif, een veld vol hondenpoep of grasaren in de zomer. Beloon je hond op het moment dat hij het gras laat liggen; dat werkt beter dan verbieden (VCA).

Waarom braakt mijn hond na het eten van gras?

Gras prikkelt de maag, en sommige honden braken erop. Maar in de grote enquête braakte slechts 22% van de plantenetende honden er vaak van, en leek slechts 9% vaak ziek vóór het eten. Vaak is het omgekeerd: de hond was al misselijk en at gras bij de misselijkheid. Gebeurt het vaker, loop de klachten na bij je dierenarts (Sueda e.a.).

Is het erg dat mijn hond elke dag gras eet?

Nee, zolang hij verder vrolijk is, goed eet en geen klachten heeft. In de enquête at 68% van de plantenetende honden dagelijks of wekelijks planten. Let op verandering: plotseling véél meer gras dan anders, of gras eten samen met braken, diarree of sloomheid, is het moment om te bellen.

Eet mijn hond gras omdat er iets in zijn voer ontbreekt?

Bij een goed samengestelde maaltijd is een tekort onwaarschijnlijk, schrijven de dierenartsen van VCA. Wel is er één hond beschreven die na zeven jaar dagelijks gras eten en braken stopte binnen drie dagen op voer met meer vezels. Eén hond bewijst weinig, maar voeding is een makkelijkere eerste stap dan iets tegen het gedrag doen. Twijfel je over het voer, bespreek het met je dierenarts (Kang e.a. 2007, VCA).

Dit is informatie, geen diagnose. Bespreek wat je bij je hond ziet met je dierenarts.